اتحادیه اروپا برای پاکسازی کف دریا از پهپاد و ربات استفاده میکند
اتحادیه اروپا در قالب یک طرح آزمایشی با استفاده از فناوریهای پیشرفته از جمله پهپادها و رباتهای مجهز به هوش مصنوعی در تلاش است زبالههای انباشتهشده در بستر دریا را شناسایی و جمعآوری کند.
این اقدام علاوه بر اهداف زیستمحیطی، ممکن است در آینده برای شناسایی مینهای پنهان باقیمانده از جنگها نیز به کار گرفته شود.
این طرح که با بودجه اتحادیه اروپا اجرا میشود، بخشی از پروژه «سیکلیر ۲.۰» و نسخه پیشین آن «سیکلیر» است. پژوهشگران و شرکتهای مشارکتکننده در این پروژه ناوگانی از پهپادها و سامانههای رباتیک توسعه دادهاند که میتوانند به طور مستقل زبالههای رهاشده در بستر دریا را شناسایی کنند.
این رباتها که با کمک هوش مصنوعی عمل میکنند اما تحت نظارت انسان هستند، قادرند اشیایی مانند بطریها، لاستیکهای خودرو و دیگر آوارهای انسانی را از عناصر طبیعی مانند سنگها، گیاهان و موجودات دریایی تشخیص دهند و آنها را جمعآوری کنند.
پروژه سیکلیر بخشی از مأموریت اتحادیه اروپا برای «احیای اقیانوسها و آبهای ما» محسوب میشود؛ برنامهای که هدف آن کاهش حدود نیمی از زبالههای دریایی تا سال ۲۰۳۰ است. آزمایشهای اولیه این فناوری پیشتر در یک اسکله تفریحی در شهر مارسی فرانسه و همچنین در آلمان انجام شده است.
بر اساس برنامهریزیها، آزمایشهای بیشتری نیز در شهرهای ونیز، دوبروونیک و تاراگونا انجام خواهد شد، هرچند کارشناسان میگویند این فناوری هنوز نیازمند بهبودهای بیشتری است.
بارت دو شوتر، استاد دانشگاه فناوری دلفت در هلند و هماهنگکننده پروژههای سیکلیر و سیکلیر ۲.۰، میگوید حجم زیادی از زباله در نهایت وارد دریاها میشود و بخش عمده آن پس از مدتی به کف دریا فرو میرود؛ جایی که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیست.
او میگوید بسیاری از طرحهای پاکسازی روی زبالههای سطح آب تمرکز دارند، اما پروژه سیکلیر به طور ویژه بر بستر دریا تمرکز کرده است، زیرا باقی ماندن زبالهها در آنجا میتواند به آلودگی محیط زیست منجر شود.
پژوهشگران هشدار میدهند وقتی پلاستیکها به کف دریا میرسند، به تدریج به قطعات کوچکتر تبدیل میشوند و در نهایت به ریزپلاستیکها تبدیل میشوند؛ ذراتی که حذف آنها بسیار دشوار است و اکنون تقریبا در سراسر کره زمین یافت میشوند.
در عملیات سنتی پاکسازی، غواصان برای جمعآوری زبالهها به بستر دریا اعزام میشوند و برای بیرون کشیدن اجسام سنگین باید کابلهایی را به آنها متصل کنند تا به سطح منتقل شوند؛ روشی که هم پرهزینه است و هم خطراتی برای غواصان دارد.
در فناوری جدید، ابتدا شناورهای سطحی بدون سرنشین به مناطق هدف اعزام میشوند. سپس پهپادهای شناسایی هوایی محل دقیق زبالهها را ثبت میکنند و پس از آن رباتهای زیرآبی برای جمعآوری آوار با گرفتن یا مکش به کار گرفته میشوند. برای اجسام سنگینتر نیز گیرهای هوشمند از طریق جرثقیل به زیر آب فرستاده میشود.
پژوهشگران همچنین در حال آزمایش سامانهای دیگر شامل یک بارج خودران هستند که مانند «کامیون زباله شناور» عمل میکند و زبالههایی را که توسط رباتها جمعآوری شدهاند ذخیره کرده و به ساحل منتقل میکند.
با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهشگران میگویند این فناوری تا پایان پروژه در اواخر سال ۲۰۲۶ همچنان به بهینهسازی نیاز دارد. آنان همچنین در حال بررسی امکان استفاده از این رباتها برای شناسایی مینهای عملنکرده در بستر دریا هستند.
