طرح اتحادیه اروپا برای کاهش مالیات برق در پی افزایش قیمت انرژی
اتحادیه اروپا در واکنش به افزایش شدید قیمت انرژی در پی جنگ ایران، در حال بررسی طرحی است که میتواند به کاهش مالیات برق برای مصرفکنندگان منجر شود؛ اقدامی که با هدف مهار هزینهها و تسهیل گذار به انرژیهای پاک مطرح شده است.
بر اساس پیشنویس طرحی که قرار است ۲۲ آوریل توسط کمیسیون اروپا منتشر شود و خبرگزاری رویترز جزئیاتی از آن را گزارش کرده، مجموعهای از اقدامات برای کنترل قیمت انرژی در نظر گرفته شده است. این طرح همچنین شامل برنامههایی برای کاهش وابستگی کشورهای عضو به سوختهای فسیلی و افزایش تابآوری در برابر شوکهای بازار انرژی است.
اورزولا فندرلاین، رئیس کمیسیون اروپا، با اشاره به افزایش دوباره قیمت نفت به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه، تأکید کرده که وابستگی به سوختهای فسیلی هزینههای سنگینی را به اقتصاد اروپا تحمیل میکند. او گفته است که این نوع انرژی همچنان در سالهای آینده یکی از گرانترین گزینهها باقی خواهد ماند.
از زمان آغاز جنگ، قیمت گاز طبیعی در اروپا بیش از ۷۰ درصد افزایش یافته است. این افزایش در حالی رخ داده که مسیرهای کلیدی انتقال انرژی، از جمله تنگه هرمز که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند، با اختلال مواجه شدهاند. در نتیجه، افزایش قیمت گاز بهطور مستقیم به رشد قیمت برق در اروپا انجامیده، زیرا بخش عمدهای از قیمتگذاری برق بر اساس هزینه تولید با گاز صورت میگیرد.
دادههای یورواستات نشان میدهد که در اوایل سال ۲۰۲۵، متوسط قیمت برق برای خانوارها در اتحادیه اروپا حدود ۰.۲۹ یورو به ازای هر کیلوواتساعت بوده، در حالی که این رقم برای گاز حدود ۰.۱۱ یورو ثبت شده است. به این ترتیب، برق تقریبا دو و نیم برابر گرانتر از گاز بوده است. همچنین حدود ۲۸ درصد از قبض برق مصرفکنندگان به مالیاتها و عوارض اختصاص داشته است.
این اختلاف قیمت تا حدی ناشی از سیاستهای مالیاتی است. دولتهای اروپایی بخشی از مالیات برق را برای تأمین مالی پروژههای زیستمحیطی و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در نظر گرفتهاند، در حالی که پایین نگه داشتن قیمت گاز در گذشته با هدف حمایت از بخشهای گرمایش و حملونقل انجام شده است.
با این حال، منتقدان میگویند ادامه این روند میتواند گذار به انرژیهای پاک را کند کند، بهویژه در شرایطی که بخشهای بیشتری به سمت استفاده از برق حرکت میکنند.
در همین راستا، کمیسیون اروپا پیشنهاد داده است که کاهش مالیات برق میتواند نقش مهمی در تشویق مصرفکنندگان و صنایع به فاصله گرفتن از سوختهای فسیلی داشته باشد. با این حال، قوانین مالیاتی موجود از سال ۲۰۰۳ تاکنون تغییر چندانی نکرده و تلاشهای قبلی برای اصلاح آن نیز به نتیجه نرسیده است.
گزارشها حاکی است که کمیسیون قصد دارد بهزودی پیشنهاد اصلاح این قوانین را ارائه دهد تا مالیات برق کمتر از نفت و گاز تعیین شود. برای جبران کاهش درآمدهای مالیاتی، برخی کارشناسان پیشنهاد دادهاند که مالیاتی بر سودهای غیرمنتظره شرکتهای فعال در حوزه سوختهای فسیلی اعمال شود؛ سودهایی که از زمان آغاز جنگ بهطور قابل توجهی افزایش یافتهاند.
این طرح بخشی از برنامه گستردهتر اتحادیه اروپا برای تأمین انرژی مقرونبهصرفه و توسعه زیرساختهای برق و انرژیهای تجدیدپذیر است و انتظار میرود پیش از تابستان، اهداف الزامآوری در زمینه برقیسازی نیز ارائه شود.
