برای نخستینبار صدای صاعقه در مریخ شنیده شد
مریخ که معمولاً سیارهای سرد، خشک و خاموش توصیف میشود، با صدایی ضبطشده از دل یک گردباد خاکی تصویری تازه از خود نشان داده است.
ماجرا از زمانی آغاز شد که میکروفن نصبشده روی مریخنورد «استقامت» ناسا، هنگام عبور یک گردباد، صدای باد، برخورد ذرات غبار و در میان آنها یک صدای غیرمنتظره را ثبت کرد؛ صدایی که در ابتدا تصور میشد ناشی از دانههای بزرگ غبار باشد. نکته مهم این بود که هیچکس نشانهای از نور، جرقه یا ردّی در آسمان ندید و همهچیز تنها با همین صدا آغاز شد.
به گزارش خبرآنلاین، دانشمندان اکنون تأیید کردهاند که این صدا در واقع نشانهای از وجود رعدوبرق در جو مریخ است. البته این پدیده مانند رعدوبرقهای قدرتمند و آشنای زمین نیست، بلکه نمونهای بسیار کوچکتر و شبیه به تخلیههای الکتریکی مینیاتوری است. بَپتیست شید، پژوهشگر مؤسسه اخترفیزیک و علوم سیارهای تولوز، این پدیده را «رعدوبرقهای کوچک مریخی» توصیف کرده است. این یافته که در نشریه Nature منتشر شده، نگرش تازهای نسبت به جو مریخ ایجاد کرده است.
شید پس از بررسی صدا متوجه شد که ویژگی آن شبیه «صدای بیرونکشیدن دوشاخه برق بدون خاموشکردن دستگاه» است. همین شباهت او و همکارانش را به سوی فرضیهای جدید برد و آنان احتمال دادند که این صدا یک تخلیه الکتریکی باشد. چنین نتیجهگیریای، به دلیل ثبت مستقیم دادهها روی سطح مریخ، اهمیت ویژهای دارد.
دانشمندان میگویند هرچند این رعدوبرقهای کوچک برای فضانوردان آینده خطر جانی ندارند، اما تکرار آنها میتواند به ابزارهای حساس آسیب برساند، اتصالات الکترونیکی را مختل کند و در طولانیمدت موجب فرسایش تجهیزات فضاپیما یا لباس فضایی شود. به همین دلیل، شناخت دقیق این نوع تخلیههای الکتریکی برای طراحی فناوریهای آینده اهمیت زیادی دارد.
بحث درباره وجود الکتریسیته در جو مریخ سابقه طولانی دارد. در سال ۲۰۰۹ پژوهشگران دانشگاه میشیگان نشانههایی از «dry lightning» در یک طوفان مریخی گزارش کرده بودند، اما چون دادهها از روی زمین جمعآوری شده بود و مدارگرد اروپایی نیز آن را تأیید نکرد، این ادعا جنجالی شد. اما کشف اخیر تفاوتی بنیادین دارد، زیرا دادهها برای نخستینبار مستقیماً روی خود مریخ ضبط شدهاند.