ذوب یخهای جنوبگان پرده از منابع عظیم معدنی برمیدارد
مطالعات جدید نشان میدهد که در زیر لایههای گسترده یخ در قاره جنوبگان، ذخایر بزرگی از فلزات ارزشمند از جمله طلا، نقره، مس و آهن پنهان شده که با ادامه روند ذوب یخها بهتدریج آشکار میشوند و میتوانند توازن قدرت اقتصادی و جغرافیایی جهان را تغییر دهند.
بر اساس یک پژوهش تازه، مناطقی از این قاره که در آینده از یخ پوشیده نخواهند بود، احتمالاً حاوی منابع معدنی حیاتی برای صنایع جهانی هستند. این موضوع میتواند جنوبگان را به کانون رقابت سیاسی و اقتصادی میان کشورها تبدیل کند، حتی در شرایطی که استخراج تجاری منابع طبق معاهده جنوبگان هنوز مجاز نیست.
این مطالعه نشان میدهد که تغییرات اقلیمی، همراه با ذوب یخها و افزایش سطح آب دریاها، به تغییر منابع در دسترس در این قاره منجر خواهد شد. پژوهشگران برآورد کردهاند که تا سال ۲۳۰۰، مساحتی از زمین بدون یخ به اندازه ایالت پنسیلوانیا در جنوبگان نمایان میشود که میتواند جغرافیای این منطقه را بهطور چشمگیری دگرگون کند.
این تحقیق که در نشریه «نیچر کلایمت چنج» منتشر شده، برای نخستین بار پدیده «بازگشت ایزوستاتیک» را در پیشبینیهای خود لحاظ کرده است؛ فرآیندی که در آن زمین پس از عقبنشینی یخهای سنگین، بهتدریج بالا میآید. ترکیب این عامل با تغییرات سطح دریا و ویژگیهای پوسته زمین، به برآورد دقیقتری از زمینهای در حال ظهور منجر شده است.
اریکا لوکاس، دانشمند ژئوفیزیک در دانشگاه کالیفرنیا در سانتا کروز و نویسنده اصلی این مطالعه، گفته است با افزایش مناطق بدون یخ، علاقه کشورها به ظرفیتهای معدنی جنوبگان نیز بیشتر خواهد شد.
بر اساس یافتههای این پژوهش، حدود ۱۲۰٬۶۱۰ کیلومتر مربع از زمین در سناریوی ذوب شدید، ۳۶٬۳۸۱ کیلومتر مربع در سناریوی متوسط و ۱۴۹ کیلومتر مربع در سناریوی کم، تا سال ۲۳۰۰ از زیر یخ خارج خواهد شد.
این مناطق شامل ذخایر شناختهشده یا احتمالی از فلزات مهمی مانند مس، طلا، نقره، آهن و پلاتین هستند که هم ارزش اقتصادی بالایی دارند و هم در صنایع مختلف کاربرد گستردهای دارند.
در حال حاضر، استخراج تجاری منابع معدنی در جنوبگان ممنوع است و تنها فعالیتهای علمی در این زمینه مجاز شمرده میشود. با این حال، پژوهشگران میگویند در صورت دسترسی آسانتر به این منابع در آینده، کشورهایی که ادعاهای ارضی در این قاره دارند ممکن است برای بازنگری در توافقهای موجود تلاش کنند.
بر اساس مفاد معاهده جنوبگان، نخستین فرصت برای بازنگری در پروتکل زیستمحیطی این معاهده در سال ۲۰۴۸ فراهم خواهد شد؛ موضوعی که میتواند زمینهساز بحثهای جدید درباره بهرهبرداری از منابع این قاره باشد.
