راز گویهای نارنجی؛ نگهبانان خاموش دکلهای برق چه وظیفهای دارند؟
شاید بارها در هنگام رانندگی در جادههای خارج از شهر یا هنگام عبور از نزدیکی فرودگاهها، چشمتان به گویهای رنگی و بزرگی افتاده باشد که مانند دانههای تسبیح روی خطوط فشار قوی برق به ردیف نشستهاند.
در نگاه اول، این توپهای نارنجی، قرمز یا سفید ممکن است شبیه به تزئیناتی عجیب یا تجهیزات فنی پیچیده برای انتقال برق به نظر برسند؛ اما واقعیت این است که این گویهای معلق، فراتر از یک المان بصری ساده، نقش فرشتگان نجات را برای خلبانان و مسافران خطوط هوایی ایفا میکنند.
این «نشانگرهای هوایی» خط مقدم دفاع در برابر حوادث مرگبار هوایی هستند.
نامرئی بودن؛ خطری مرگبار در آسمان
به گزارش گجتنیوز و بر اساس استانداردهای جهانی هوانوردی، کابلهای انتقال برق، بهویژه آنهایی که در فواصل طولانی و ارتفاعات کشیده شدهاند، علیرغم ولتاژ بالایی که دارند، از نظر فیزیکی نسبتاً نازک هستند.
این ویژگی باعث میشود که این سیمها برای خلبانان هواپیماهای سبک، هلیکوپترها و هواگردهایی که در ارتفاع پایین پرواز میکنند، تقریباً نامرئی باشند. وقتی یک هواگرد با سرعت بالا در حال حرکت است، چشم خلبان قادر به تشخیص خطوط خاکستری یا سیاه در برابر پسزمینههای پیچیدهای مانند جنگلها، کوهها یا حتی آسمان ابری نیست.
بدون وجود این توپهای نشانگر، خطر برخورد با کابلها بهشدت افزایش مییابد؛ برخوردی که اغلب نتایج فاجعهباری به همراه دارد. بنابراین، نصب این توپها یک الزام قانونی و ایمنی است تا خلبانان بتوانند از فاصله دور، مسیر خطوط نیرو را تشخیص داده و ارتفاع خود را تنظیم کنند.
مناطق استراتژیک و محل نصب
این توپهای ایمنی در هر مکانی نصب نمیشوند؛ تمرکز اصلی مهندسان و بازرسان ایمنی پرواز بر نقاطی است که احتمال پروازهای ارتفاع پایین در آنها بیشتر است.
این مناطق شامل موارد زیر میشوند:
- حریم فرودگاهها و بالگردگاهها: جایی که هواپیماها در حال نشستن یا برخاستن هستند.
- گذرگاههای رودخانهای و درهها: که اغلب مسیرهای طبیعی پرواز برای هلیکوپترهای امدادی یا گشتزنی محسوب میشوند.
- تقاطع جادهها و بزرگراهها: جایی که خطوط برق از روی شریانهای حیاتی حملونقل عبور میکنند.
مهندسی رنگ و ابعاد؛ استانداردهای FAA
استفاده از این نشانگرها یک پدیده جدید نیست. اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) از دهه ۱۹۵۰ میلادی توصیهنامههایی را برای نصب این گویها منتشر کرد که امروزه به یک استاندارد جهانی تبدیل شده است.
رنگ این گویها تصادفی انتخاب نمیشود. رنگ غالب، «نارنجی هوانوردی» (Aviation Orange) است که بیشترین کنتراست و وضوح را در اکثر شرایط محیطی دارد.
با این حال، بسته به نوع پسزمینه، ممکن است از رنگهای سفید یا زرد نیز استفاده شود. برای مثال در مناطقی که پسزمینه تیره است، رنگهای روشن و در مناطقی با پسزمینه روشن، رنگهای تیرهتر یا ترکیبی متناوب از آنها استفاده میشود تا بهترین دید را برای خلبان ایجاد کند.
از نظر ابعاد، قطر این گویها متغیر است و معمولاً بین ۹ اینچ (حدود ۲۳ سانتیمتر) تا ۳۶ اینچ (حدود ۹۱ سانتیمتر) ساخته میشوند. هرچه خطوط برق ارتفاع بیشتری داشته باشند یا در دهانههای وسیعتری (مانند روی رودخانههای عریض) نصب شوند، از توپهای بزرگتری استفاده میشود.
ساختار آنها نیز معمولاً از دو نیمکره پلاستیکی یا فایبرگلاس مقاوم تشکیل شده که اغلب روی زمین مونتاژ شده و سپس توسط تکنسینهای ماهر با استفاده از هلیکوپتر روی سیمهای برق نصب میشوند.
دید در شب و تکنولوژیهای پیشرفته
یکی از نکات مهم درباره توپهای استاندارد این است که آنها اغلب فاقد چراغ داخلی هستند. این بدان معناست که کارایی آنها در طول روز به رنگ و بازتاب نور خورشید وابسته است. اما برای ایمنی در شب چه تدبیری اندیشیده شده است؟
در مناطقی که پروازهای شبانه رایج است یا خطوط فشار قوی خطرات جدیتری ایجاد میکنند (مانند نزدیکی درهها و دریاچهها)، FAA استفاده از نشانگرهای چراغدار یا «روشن» را مجاز و گاهی ضروری دانسته است.
این نشانگرهای خاص معمولاً روی دکلها یا سیمهای خاصی که بار مکانیکی لازم را تحمل میکنند، نصب میشوند. این چراغها با درخشش خود در تاریکی، شبکهای از هشدار را برای خلبانان ایجاد میکنند تا از وقوع سوانح در تاریکی مطلق جلوگیری شود.