کشف هنری کمنظیر در سینا؛ روایتی از یورش مصر باستان ۵۰۰۰ سال پیش
گروهی از باستانشناسان از کشف مجموعهای از نقاشیها و کندهکاریهای صخرهای با قدمت حدود ۵۰۰۰ سال در صحرای سینا خبر دادهاند.
این آثار به گفته پژوهشگران، صحنههایی از یورش مصریان باستان به این منطقه و چگونگی تسلط بر ساکنان محلی را به تصویر میکشد.
بر اساس اعلام هیئت کاوش، این نقوش بهروشنی نشان میدهد که مصریان باستان چگونه سینا را تحت کنترل خود درآورده و ساکنان بومی را سرکوب کردهاند. در یکی از صحنهها، مردی با دستان برافراشته در حالتی پیروزمندانه دیده میشود، در حالی که فردی دیگر با زانو بر زمین افتاده، تیری در سینه دارد و دستانش از پشت بسته شده است. در نزدیکی این تصویر، نقش یک قایق و نوشتهای مرتبط با خدای مصری «مین» دیده میشود که در این اثر بهعنوان «حاکم منطقه مس» معرفی شده است. نتایج این پژوهش در سال ۲۰۲۵ در نشریه Blätter Abrahams منتشر شده است.
پژوهشگران توضیح دادهاند که قایق در هنر مصر باستان نماد حاکم بوده و مرد پیروز در این نقشها نماینده خدای «مین» است، در حالی که فرد سرکوبشده نماد ساکنان محلی به شمار میرود. به گفته آنان، قایقها در بسیاری از آثار باستانی مصر بهعنوان نمادی از فرعون استفاده میشدند.
این تحقیق نشان میدهد انگیزه اصلی لشکرکشیهای مصر باستان به جنوبغرب سینا صرفا گسترش قلمرو نبوده، بلکه منافع اقتصادی، بهویژه دسترسی به منابعی مانند مس و فیروزه، نقش مهمی در این تحرکات داشته است.
لودویگ مورنتس، استاد مصرشناسی دانشگاه بن، گفته است در آن دوره، این منطقه محل سکونت جوامع کوچنشین بوده و این نقوش صخرهای از قدیمیترین تصاویر شناختهشده درباره سلطه بر سرزمینهای بیگانه محسوب میشود.
از نکات قابل توجه این کشف، وجود کتیبهای در نزدیکی نقش قایق است که احتمالا نام یک حاکم مصری را در خود داشته، اما بهطور عمدی پاک شده است. پژوهشگران اعلام کردهاند مشخص نیست چه کسی و با چه انگیزهای این نام را حذف کرده است. آنان یادآور شدهاند که در تاریخ مصر باستان، گاه پس از روی کار آمدن حاکمی جدید، نام فرعون پیشین از برخی آثار حذف میشد، هرچند ارتباط این مورد با آن سنت تاریخی قطعی نیست.
این نقوش در جریان یک بررسی میدانی در سال ۲۰۲۵ توسط مصطفی نورالدین از اداره باستانشناسی اسوان وابسته به وزارت آثار مصر شناسایی شد. اعضای تیم معتقدند آثار صخرهای بیشتری در مناطق اطراف وجود دارد که هنوز کشف نشدهاند و قرار است بهزودی یک کارزار پژوهشی گستردهتر برای بررسی این منطقه آغاز شود.
