قدیمیترین ابزار دریل چرخان مصر باستان شناسایی شد
گروهی از پژوهشگران با بازبینی یک شیء فلزی کوچک که حدود یک قرن پیش از گورستانی در مصر علیا بهدست آمده بود، اعلام کردند این قطعه در واقع کهنترین دریل فلزی چرخان شناختهشده در مصر باستان است.
این ابزار قدمتش به دوره پیشپادشاهی و اواخر هزاره چهارم پیش از میلاد بازمیگردد، یعنی زمانی پیش از شکلگیری حکومت نخستین فرعونها.
این بررسی از سوی محققان دانشگاه نیوکاسل و آکادمی هنرهای زیبای وین انجام شده و نتایج آن در نشریه Egypt and the Levant منتشر شده است. شیء مورد مطالعه اکنون در موزه باستانشناسی و انسانشناسی دانشگاه کمبریج نگهداری میشود. این اثر در قبر شماره ۳۹۳۲ متعلق به یک مرد بزرگسال کشف شده بود.
در دهه ۱۹۲۰ میلادی، باستانشناسان این قطعه را که تنها ۶۳ میلیمتر طول و حدود ۱.۵ گرم وزن داشت، بهعنوان «سوزن مسی کوچکی با بندی چرمی پیچیده به دور آن» توصیف کرده بودند؛ توصیفی کوتاه که باعث شد این شیء برای دههها چندان مورد توجه قرار نگیرد.
با این حال، بررسیهای دقیقتر نشان داد این ابزار نشانههای مشخصی از ساییدگی ناشی از حفاری دارد. وجود خطوط ظریف، لبههای گرد شده و خمیدگی خفیف در انتهای بخش فعال آن، همگی به حرکتی چرخشی اشاره دارند و با عملکرد یک دریل سازگارند، نه صرفاً سوراخکردن ساده.
پژوهشگران همچنین شش حلقه از یک بند چرمی بسیار شکننده را شناسایی کردند که بهگفته آنان، بقایای زه یک دریل کمانی است. در این سازوکار، بندی به دور محور ابزار پیچیده میشود و حرکت رفت و برگشتی کمان، موجب چرخش سریع مته و ایجاد حفاری دقیقتر و سریعتر نسبت به فشار دادن یا چرخاندن دستی میشود.
دکتر مارتین اُدلِر، پژوهشگر مهمان مدرسه تاریخ، کلاسیک و باستانشناسی دانشگاه نیوکاسل و نویسنده اصلی این مطالعه، گفت مصریان باستان علاوه بر معابد سنگی و مقبرههای نقاشیشده، به فناوریهای کاربردی روزمرهای نیز تکیه داشتند که کمتر در شواهد باستانشناسی باقی ماندهاند. به گفته او، دریل از ابزارهای کلیدی برای سوراخکاری چوب، سنگ و مهرهها بوده و در ساخت مبلمان و زیورآلات نقش داشته است.
نمونههایی از دریلهای کمانی در دورههای بعدی تاریخ مصر، از جمله در پادشاهی نوین در هزاره دوم پیش از میلاد نیز شناخته شدهاند و در نقاشیهای مقبرهها صحنههایی از صنعتگران در حال کار با این ابزار دیده میشود.
تحلیل شیمیایی این شیء با استفاده از دستگاه پرتودهی اشعه ایکس قابلحمل نشان داد که ابزار از آلیاژی غیرمعمول از مس ساخته شده که حاوی آرسنیک و نیکل و همچنین مقادیر قابلتوجهی سرب و نقره است؛ ترکیبی که فلزی سختتر و از نظر ظاهری متمایزتر ایجاد میکرد و میتواند نشاندهنده دانش پیشرفته آلیاژسازی و ارتباطات گستردهتر مصر با شرق مدیترانه در هزاره چهارم پیش از میلاد باشد.
