پژوهش تازه راز مقاومت هرم خوفو در برابر زمینلرزهها را فاش کرد
نتایج یک مطالعه علمی جدید نشان میدهد که طراحی مهندسی منحصربهفرد هرم بزرگ جیزه یکی از مهمترین دلایل دوام و مقاومت این سازه عظیم در برابر زمینلرزههای شدید طی هزاران سال گذشته بوده است.
پژوهشگران معتقدند ویژگیهای ساختاری هرم بزرگ مصر باعث شده این بنای تاریخی از زمان ساخت خود حدود ۴۶۰۰ سال پیش تاکنون در برابر بسیاری از حوادث طبیعی پابرجا بماند.
این تحقیق که توسط گروهی از متخصصان زلزلهشناسی و مهندسی سازه انجام شده، به بررسی رفتار دینامیکی هرم خوفو در برابر لرزشهای طبیعی زمین پرداخته است. دانشمندان برای انجام این مطالعه از دستگاههای پیشرفته ثبت ارتعاشات و سنجش حرکات زمین استفاده کردند و دادههایی را از ۳۷ نقطه مختلف در داخل و اطراف هرم جمعآوری کردند.
هدف اصلی این آزمایشها ثبت ارتعاشات بسیار خفیفی بود که به صورت دائمی در اثر عوامل طبیعی و فعالیتهای انسانی ایجاد میشوند. نتایج نشان داد که هرم خوفو در برابر این لرزشها واکنشی پایدار و یکنواخت از خود نشان میدهد؛ موضوعی که بیانگر استحکام بالای ساختار آن است.
هرم بزرگ جیزه که در حاشیه قاهره قرار دارد، از بلوکهای عظیم سنگ آهک ساخته شده و طول هر ضلع آن در قاعده به حدود ۲۳۰ متر میرسد. این سازه مساحتی نزدیک به ۱۳ جریب را پوشش میدهد. ارتفاع اولیه هرم حدود ۱۴۷ متر بوده، اما در اثر فرسایش طبیعی و برداشته شدن سنگهای بیرونی طی قرنهای گذشته، ارتفاع فعلی آن به حدود ۱۳۸.۵ متر کاهش یافته است.
پژوهشگران چند ویژگی مهم را به عنوان عوامل اصلی مقاومت هرم معرفی کردهاند. از جمله این عوامل میتوان به قاعده بسیار گسترده، مرکز ثقل پایین، تقارن دقیق هندسی و کاهش تدریجی جرم سازه به سمت رأس اشاره کرد. همچنین طراحی داخلی پیچیده هرم، بهویژه وجود اتاقها و فضاهای ویژه در بخش فوقانی، باعث کاهش و پخش انرژی ناشی از لرزشها میشود.
محمد الجابری، زلزلهشناس مصری و نویسنده اصلی این مطالعه که در مجله Scientific Reports منتشر شده، اعلام کرد این عناصر در کنار یکدیگر ساختاری متعادل و منسجم ایجاد کردهاند که توانایی بالایی در مقابله با ارتعاشات دارد.
محققان همچنین دریافتند که شدت لرزشها در بخشهای بالاتر هرم افزایش پیدا میکند، اما در پنج اتاق خاص بالای «اتاق پادشاه» میزان این ارتعاشات کاهش چشمگیری دارد. به گفته پژوهشگران، این بخشها نقش مهمی در جذب و پراکندهسازی انرژی زمینلرزه ایفا میکنند و از مهمترین قسمتهای داخلی هرم محافظت میکنند.
بررسیها نشان میدهد که حتی زمینلرزههای شدید سالهای ۱۸۴۷ و ۱۹۹۲ مصر نیز تنها آسیبهای جزئی به هرم خوفو وارد کردهاند؛ در حالی که هزاران ساختمان دیگر در آن زلزلهها خسارت سنگینی دیده بودند.
