کلسترول خاموش؛ چرا حتی افراد لاغر هم در معرض خطرند
بسیاری از افراد تصور میکنند خطر حمله قلبی بیشتر متوجه کسانی است که اضافهوزن دارند یا سبک زندگی ناسالمی را دنبال میکنند، اما متخصصان قلب هشدار میدهند این برداشت میتواند گمراهکننده باشد.
به گفته پزشکان، کلسترول بالا یکی از مهمترین عوامل خطر بیماریهای قلبی است و میتواند حتی در افرادی که ظاهری سالم و متناسب دارند نیز دیده شود.
کلسترول مادهای چربیمانند است که در سلولهای بدن وجود دارد و نقشهایی حیاتی ایفا میکند. با این حال، همه انواع آن مضر نیستند. نوعی از کلسترول که به HDL شناخته میشود، به انتقال کلسترول اضافی از خون به کبد کمک میکند تا از بدن دفع شود. در مقابل، نوع LDL میتواند در دیواره رگها تجمع پیدا کند و با ایجاد رسوبات چربی، خطر سکته قلبی و مغزی را افزایش دهد.
پزشکان تاکید میکنند که تنها نگاه به عدد کل کلسترول کافی نیست، زیرا تعادل میان انواع مختلف آن اهمیت زیادی دارد. همچنین عواملی مانند سن، فشار خون، سابقه خانوادگی، دیابت و مصرف دخانیات نیز در ارزیابی خطر بیماریهای قلبی نقش دارند.
یکی از باورهای نادرست رایج این است که افراد لاغر نیازی به نگرانی درباره کلسترول ندارند. اما متخصصان میگویند وزن بدن تنها یکی از عوامل موثر است و ژنتیک، رژیم غذایی و میزان فعالیت بدنی نیز تاثیر قابل توجهی دارند. حتی برخی افراد با وجود تناسب اندام ممکن است بهطور طبیعی کلسترول بالاتری تولید کنند.
علاوه بر این، نوعی چربی به نام چربی احشایی که در اطراف اندامهای داخلی ذخیره میشود، میتواند حتی در افراد لاغر نیز وجود داشته باشد و با افزایش سطح کلسترول مضر مرتبط است. مصرف غذاهای فرآوریشده و سرشار از چربیهای اشباع نیز میتواند به تجمع این نوع چربی کمک کند.
پزشکان توصیه میکنند تنها راه اطمینان از وضعیت کلسترول، انجام آزمایش خون و بررسی منظم آن است، زیرا این مشکل اغلب بدون علامت ظاهر میشود و ممکن است تا مراحل پیشرفته تشخیص داده نشود.
در مورد زنان نیز اگرچه احتمال بروز بیماری قلبی در سنین پایینتر کمتر است، اما پس از یائسگی خطر افزایش مییابد و توجه به عوامل خطر از جمله کلسترول اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در زمینه درمان، داروهایی مانند استاتینها به طور گسترده برای کاهش کلسترول استفاده میشوند و اثربخشی بالایی دارند. با این حال، برخی بیماران به دلیل نگرانی از عوارض جانبی از مصرف آنها خودداری میکنند، در حالی که عوارض جدی این داروها نادر گزارش شده است.
کارشناسان همچنین بر نقش تغذیه تاکید دارند. مصرف مواد غذایی حاوی فیبر محلول مانند جو دوسر، حبوبات و عدس میتواند به کاهش کلسترول مضر کمک کند و سطح آن را بهبود بخشد.