پروازی هراسانگیز در فضا؛ راهپیمایی بدون طناب فضانوردان ناسا با سرعتی سرسامآور
در یکی از جسورانهترین ماموریتهای تاریخ سازمان ناسا، دو فضانورد این نهاد در دهه هشتاد میلادی عملیاتی کمسابقه را در فضای بیرونی انجام دادند؛ عملیاتی که در آن بدون استفاده از طناب ایمنی، برای بازیابی ماهوارههایی که از مدار خارج شده بودند، در خلأ فضا شناو
این ماموریت در فوریه سال ۱۹۸۴ انجام شد، زمانی که بهدنبال نقص در یک پرتاب موشکی، دو ماهواره مخابراتی «Westar 6» و «Palapa B2» نتوانستند در مدار صحیح خود قرار گیرند و خطر از دست رفتن کامل آنها وجود داشت. در پی این وضعیت، ناسا تصمیم گرفت با اجرای یک عملیات دستی، این ماهوارهها را بازیابی کند.
پیش از این ماموریت، در تاریخ ۷ فوریه ۱۹۸۴، فضانورد بروس مککندلس دوم به عنوان نخستین انسانی که بدون اتصال به فضاپیما در فضا حرکت کرد، نام خود را در تاریخ ثبت کرده بود. او با استفاده از واحد مانور سرنشیندار یا MMU توانست بهصورت آزاد در فضا حرکت کند؛ فناوریای که بعدها در ماموریتهای پیچیدهتر به کار گرفته شد.
در ادامه همین پیشرفت، دو فضانورد دیگر، دیل آ. گاردنر و جوزف ب. آلن، با استفاده از همین واحدها از محفظه بار شاتل فضایی «چلنجر» خارج شدند. این شاتل در آن زمان با سرعتی نزدیک به ۲۸,۹۰۰ کیلومتر در ساعت در مدار زمین حرکت میکرد و هرگونه خطا میتوانست پیامدهای مرگباری داشته باشد.
در جریان عملیات، فضانوردان به ماهوارهها نزدیک شدند و یکی از آنها با استفاده از سیستم کنترلی واحد مانور، چرخش ماهواره را متوقف کرد. سپس با کمک بازوی رباتیک فضاپیما، که توسط فضانورد آنا فیشر هدایت میشد، ماهوارهها به داخل محفظه بار منتقل شدند.
با وجود برنامهریزی دقیق، این عملیات بدون چالش نبود. یکی از فضانوردان با مشکلی در نصب تجهیزات تثبیت مواجه شد و تیم ناچار شد از یک طرح جایگزین برای تکمیل موفقیتآمیز ماموریت استفاده کند.
در نهایت، بازیابی نخستین ماهواره حدود ۶ ساعت به طول انجامید و ماهواره دوم نیز طی ۵ ساعت و ۴۲ دقیقه بهدست آمد. هر دو ماهواره در ادامه به زمین بازگردانده شدند.
این ماموریت نهتنها از نظر فنی یک دستاورد مهم به شمار میرود، بلکه تصاویر ثبتشده از آن، که فضانوردان را در حال شناور بودن در فضای بیکران بدون هیچ اتصال فیزیکی نشان میدهد، از جمله صحنههای ماندگار و دلهرهآور در تاریخ اکتشافات فضایی محسوب میشود.