آیا رویای پرواز انفرادی با جتپک محقق میشود؟
با وجود حضور پررنگ جتپکها در فیلمهای علمیتخیلی و بازیهای ویدیویی، پیشرفتهای فناوری نشان میدهد این ابزارها دیگر صرفا خیال نیستند و به واقعیت رسیدهاند
هرچند هنوز فاصله زیادی تا تبدیل شدن به وسیلهای کاربردی برای حملونقل روزمره دارند.
جتپکها دستگاههایی هستند که با نصب موتورهای راکتی روی یک سازه قابل حمل بر پشت کاربر، امکان حرکت در سه بُعد را فراهم میکنند. این ویژگی باعث شدهاند به یکی از جذابترین ایدهها در حوزه حملونقل فردی تبدیل شوند، اما کارشناسان درباره کارایی واقعی آنها تردیدهای جدی دارند.
از نظر فنی، این دستگاهها با چالشهای متعددی روبهرو هستند. از جمله مهمترین آنها میتوان به نیاز به نیروی رانش بالا برای بلند کردن کاربر، محدودیت سوخت بهدلیل وزن و حجم، و ضرورت استفاده از مواد سبک و مقاوم مانند فیبر کربن اشاره کرد. همچنین وجود سیستمهای ایمنی مانند چتر نجات برای شرایط اضطراری ضروری است.
ایده جتپکها سابقهای طولانی دارد و به دهه ۱۹۴۰ میلادی بازمیگردد. در سال ۱۹۵۸، ارتش آمریکا دستگاهی به نام «Grasshopper» توسعه داد که به سربازان امکان میداد تا حدود ۵۰ فوت جهش کنند، اما این پروژه نیز مانند بسیاری از طرحهای آزمایشی آن دوره به مرحله کاربردی نرسید.
این فناوری در سینما نیز به نمایش درآمد، از جمله در فیلم «Thunderball»، اما محدودیتهایی مانند زمان پرواز کوتاه، که در برخی نمونهها به حدود ۲۰ ثانیه میرسید، مانع استفاده گسترده از آن شد.
در سالهای اخیر، تلاشهایی برای تجاریسازی این فناوری انجام شده است. از جمله، گلن مارتین، مخترع نیوزیلندی، نمونههایی را با قیمت بیش از ۱۰۰ هزار دلار عرضه کرده است. این دستگاهها میتوانند به سرعتی حدود ۵۰ مایل در ساعت برسند، تا ارتفاع ۸۰۰ فوت اوج بگیرند و تا ۳۰ دقیقه پرواز کنند، هرچند طراحی آنها بیشتر شبیه یک وسیله نقلیه کوچک است تا یک «کولهپشتی».
با وجود این پیشرفتها، استفاده روزمره از جتپکها همچنان محدود است. برخی کاربردهای احتمالی آنها شامل عملیات جستوجو و نجات، امدادرسانی در بلایای طبیعی و دسترسی به مناطق صعبالعبور است، اما در این حوزه نیز با رقابت شدید پهپادها مواجه هستند.
از نظر مقررات، در ایالات متحده قوانین نسبتا انعطافپذیری برای این دستگاهها وجود دارد و در برخی موارد، استفاده از آنها بدون نیاز به گواهینامه پرواز مجاز است، هرچند محدودیتهایی مانند ممنوعیت پرواز در نزدیکی فرودگاهها و مناطق مسکونی اعمال میشود.
در مجموع، کارشناسان معتقدند که جتپکها با وجود جذابیت، هنوز گزینهای عملی برای حملونقل شخصی نیستند و آینده این حوزه بیشتر به سمت توسعه «تاکسیهای هوایی» حرکت میکند که میتوانند راهحل واقعبینانهتری برای جابهجایی در شهرها باشند.
