قدیسان طلایی دخمهها؛ راز اسکلتهای مرموز کلیساهای آلمان فاش شد
چهار اسکلت آراسته به طلا، نقره و سنگهای قیمتی در یکی از صومعههای تاریخی جنوب آلمان، همچنان بازدیدکنندگان را میان ترس و شگفتی سرگردان میکنند.
این بقایا که به «قدیسان دخمهای» شهرت دارند، قرنهاست در کلیسای صومعه کاتولیک بانتس در ایالت بایرن نگهداری میشوند و به یکی از عجیبترین نمادهای مذهبی اروپا تبدیل شدهاند.
این اسکلتها با نامهای وینتسنیوس، والریوس، بندیکتوس و فلیکس بندیکتوس شناخته میشوند و در اواخر قرن هفدهم و هجدهم میلادی از رم به شهر باد اشتافلشتاین منتقل شدهاند. باور رایج در کلیسای کاتولیک این است که این بقایا متعلق به شهدای نخستین مسیحیت هستند که در دخمههای زیرزمینی رم دفن شده بودند.
پیکرها در پارچههای ابریشمی پیچیده شده و با جواهرات، تورهای تزئینی و فلزات گرانبها پوشانده شدهاند؛ صحنهای که برای بسیاری از بازدیدکنندگان حالتی وهمآلود و حتی ترسناک ایجاد میکند.
والتر ریس، کشیش این کلیسا، توضیح میدهد که سنت تزئین این اسکلتها به دوران پس از جنگ سیساله بازمیگردد؛ دورهای که اروپا با ویرانی، بیماری و مرگ گسترده روبهرو بود. به گفته او، مردم در عصر باروک تلاش میکردند با خلق جلوههای باشکوه مذهبی، تصویری از امید و رستگاری ارائه دهند.
ریس میگوید: «در آن دوران، بخش بزرگی از جمعیت آلمان بر اثر جنگ، قحطی و طاعون از بین رفت. مردم میخواستند تصویری از بهشت و زیبایی خلق کنند تا از واقعیت تلخ اطرافشان فاصله بگیرند. به همین دلیل این اسکلتها را به شکلی باشکوه تزئین کردند.»
انیتا گوتشلیش، یکی از خادمان کلیسا، نیز اعتراف میکند که دیدن این اسکلتها در نگاه نخست میتواند ترسناک باشد. او میگوید بسیاری از سالمندانی که در کودکی از این کلیسا بازدید کردهاند، هنوز تصویر این «بدنهای مقدس» را به یاد دارند و هنگام بازگشت دوباره به دنبال آنها میگردند.
این بقایا معمولاً در تابوتهای شیشهای نگهداری میشوند و تنها در مناسبتهای مذهبی ویژه، مانند روز همه قدیسان، پوششهای چوبی روی آنها برداشته میشود تا زائران بتوانند آنها را از نزدیک ببینند.
قدیسان دخمهای تنها به آلمان محدود نیستند و نمونههایی از آنها در کلیساهای اتریش، سوئیس، جمهوری چک و ایتالیا نیز دیده میشود. بسیاری از این بقایا در قرن شانزدهم از دخمههای رم استخراج شدند و کلیسا آنها را به عنوان بقایای شهدای اولیه مسیحیت معرفی کرد.
کارشناسان میگویند در آن دوران، داشتن چنین یادگارهایی اعتبار مذهبی کلیساها و صومعهها را افزایش میداد و میتوانست آنها را به مکانهای زیارتی مهم تبدیل کند؛ موضوعی که باعث شد انتقال این بقایا به نقاط مختلف اروپا گسترش یابد.