ابتلای یک ایرانی به سرطان در هر ۵ دقیقه؛ آمارها چه میگویند و مسئولیت با کیست؟
رئیس مرکز تحقیقات سرطان ایران بهتازگی اعلام کرده است که به طور متوسط در هر ۵ دقیقه یک ایرانی به سرطان مبتلا میشود؛ آماری که نگرانیها درباره روند رو به رشد این بیماری را افزایش داده است.
بر اساس گزارش خبرگزاری ILNA، سرطان پس از بیماریهای قلبی–عروقی دومین علت مرگومیر در کشور به شمار میرود.
طبق آمارهای رسمی، سالانه حدود ۱۰۰ هزار بیمار جدید مبتلا به سرطان در ایران شناسایی میشوند، هرچند برخی متخصصان معتقدند رقم واقعی بین ۱۷۰ هزار تا ۱۸۰ هزار مورد در سال است و حتی اگر این عدد را ۲۰۰ هزار در نظر بگیریم، به طور تقریبی در هر ۵ دقیقه حدود ۱.۹ نفر به جمع بیماران افزوده میشود. وزارت بهداشت هر سال اطلاعات دقیقتری در این زمینه منتشر میکند.
کارشناسان میگویند ۹۸ درصد عوامل ابتلا به سرطان به سبک زندگی مربوط است و تنها ۲ درصد منشأ ژنتیکی دارد. در حال حاضر سرطان پستان شایعترین نوع سرطان و سرطان معده مرگبارترین نوع آن در کشور گزارش شده است.
یاشا مخدومی، نایبرئیس انجمن رادیوآنکولوژی ایران، با اشاره به شاخص «نسبت بروز به جمعیت» توضیح داد که ایران از نظر نسبت ابتلا در سطح متوسط قرار دارد. به گفته او، میزان بروز سرطان در ایران از ایالات متحده کمتر اما از برخی کشورها بیشتر است. در عین حال، نرخ رشد سالانه سرطان در ایران اندکی بالاتر از متوسط جهانی برآورد میشود، هرچند این موضوع به معنای قرار گرفتن ایران در میان کشورهای با بالاترین شیوع نیست.
متخصصان تغییر سبک زندگی را یکی از عوامل اصلی افزایش موارد ابتلا میدانند. شهرنشینی گسترده، آلودگی هوا، استرس، مصرف فستفود و کاهش فعالیت بدنی از جمله عواملی هستند که میتوانند خطر بروز سرطانهایی مانند روده، ریه، مثانه و کلیه را افزایش دهند. دخانیات نیز همچنان یکی از مهمترین عوامل خطر در بروز انواع سرطان به شمار میرود.
در حوزه درمان، هزینههای بالا و وابستگی به واردات تجهیزات و دارو چالشهای جدی ایجاد کرده است. بیش از ۹۰ درصد تجهیزات رادیوتراپی از خارج کشور تأمین میشود و نصب آنها نیازمند زیرساختهای پیچیده است. داروهای شیمیدرمانی جدید و ایمونوتراپی نیز هزینههای سنگینی دارند و پوشش بیمهای آنها کامل نیست.
مخدومی تأکید کرد که سلامت عمومی طبق اصول ۴۳ و ۲۲۲ قانون اساسی از وظایف دولت است و تأمین زیرساختهای درمانی و بیمهای باید در اولویت قرار گیرد. با این حال، او مشکلات اقتصاد کلان را عامل مهمی در ناپایداری اقتصاد سلامت دانست و معتقد است تا زمانی که چالشهای اقتصادی حل نشود، نظام درمانی نیز با محدودیت منابع مواجه خواهد بود.
