هشدار درباره احتمال وقوع النینوی قوی؛ پدیدهای که میتواند دمای جهان را افزایش دهد
مدلهای اقلیمی نشان میدهند احتمال وقوع یک النینوی قوی در ماههای پایانی سال جاری وجود دارد؛ پدیدهای که میتواند به افزایش قابل توجه دمای جهانی منجر شود و رخدادهای شدید آبوهوایی را تشدید کند.
بر اساس اعلام اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا، احتمال شکلگیری النینو در تابستان امسال حدود ۶۲ درصد برآورد شده است. کارشناسان میگویند اگر این پدیده شکل بگیرد، احتمال دارد در بازه اکتبر تا دسامبر ۲۰۲۶ به یک النینوی «قوی» تبدیل شود، هرچند میزان شدت آن همچنان با عدم قطعیت همراه است.
النینو یکی از چرخههای طبیعی اقلیم زمین است که بهطور نامنظم رخ میدهد و معمولا حدود یک سال ادامه دارد. این پدیده زمانی شکل میگیرد که بادهای تجاری در اقیانوس آرام تضعیف یا معکوس شوند و آبهای گرم سطحی به سمت شرق و سواحل آمریکای جنوبی حرکت کنند. در نتیجه، خیزش آبهای سرد از اعماق کاهش یافته و دمای سطح دریا افزایش مییابد.
در مقابل، پدیده «لا نینا» که حالت رایجتری دارد، باعث حرکت آبهای گرم به سمت غرب اقیانوس آرام و بالا آمدن آبهای سرد در نزدیکی قاره آمریکا میشود که به خنکتر شدن نسبی دمای جهانی میانجامد.
دانشمندان میگویند النینو میتواند دمای میانگین جهانی را افزایش دهد و احتمال وقوع رخدادهای حدی مانند سیلابها و موجهای گرما را بیشتر کند. به گفته کارشناسان، با هر افزایش ۱ درجه سانتیگراد در دمای هوا، جو میتواند حدود ۷ درصد رطوبت بیشتری در خود نگه دارد که این امر به بارشهای شدیدتر منجر میشود.
آخرین رویداد النینو که از ماه مه ۲۰۲۳ تا مارس ۲۰۲۴ ادامه داشت، به ثبت دماهای بیسابقه در جهان کمک کرد و با موجی از گرما، آتشسوزیهای جنگلی و سیلابها همراه بود. پیشبینیها نشان میدهد یک النینوی معمولی میتواند دمای جهانی را بهطور موقت حدود ۰.۱ تا ۰.۲ درجه سانتیگراد افزایش دهد.
در عین حال، برخی تحلیلگران از احتمال وقوع «ابر النینو» سخن گفتهاند، هرچند این اصطلاح در طبقهبندی رسمی علمی استفاده نمیشود و بیشتر بهصورت غیررسمی برای توصیف یک النینوی بسیار قوی به کار میرود.
برای شکلگیری شرایط النینو، دمای سطح دریا در بخشهای مرکزی و شرقی اقیانوس آرام باید دستکم ۰.۵ درجه سانتیگراد بالاتر از حد نرمال باشد و این وضعیت در چندین دوره متوالی ادامه یابد.
برخی پژوهشگران معتقدند گرمایش ناشی از فعالیتهای انسانی ممکن است روند شکلگیری این پدیده را تسریع کرده باشد، هرچند هنوز عدم قطعیتهای زیادی درباره شدت و زمان وقوع آن وجود دارد.
