راز درختانی که از انفجار هیروشیما جان سالم بهدر بردند
با گذشت دههها از بمباران اتمی هیروشیما و ناگازاکی در سال ۱۹۴۵، همچنان پرسشهایی درباره بقای برخی گونههای گیاهی در شرایطی که تقریباً همهچیز نابود شد، مطرح است.
در حالی که بخشهای وسیعی از این مناطق به خاکستر تبدیل شدند، گونههایی مانند جینکوبیلوبا و هاکبری ژاپنی توانستند زنده بمانند و حتی بهسرعت رشد دوباره خود را آغاز کنند.
این درختان که به «هیباکوجوموکو» شناخته میشوند، نهتنها از انفجار جان سالم به در بردند، بلکه برخلاف انتظار، طی مدت کوتاهی نشانههای حیات مجدد را بروز دادند. این پدیده توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده و هنوز هم بهعنوان یکی از معماهای علمی باقی مانده است.
انفجارهای اتمی محیطی تقریباً غیرقابلزیست ایجاد کردند؛ دما به بیش از ۳۰۰۰ درجه سانتیگراد رسید و سطح تشعشعات به حدی بود که تصور میشد هیچ موجود زندهای امکان بقا نداشته باشد. با این حال، برخی گیاهان توانستند در برابر این شرایط مقاومت کنند و دوباره احیا شوند؛ موضوعی که پیشبینیهای اولیه درباره زمان طولانی بازگشت پوشش گیاهی را به چالش کشید.
بر اساس پژوهشی که در نشریه «پیشرفتها در فیزیک زیستی و زیستشناسی مولکولی» منتشر شده، عامل اصلی این بقا احتمالاً به تواناییهای تکاملی پس از حادثه مربوط نمیشود، بلکه به ویژگیهایی بازمیگردد که پیش از وقوع انفجار در ساختار ژنتیکی این گیاهان وجود داشته است.
این مطالعه نشان میدهد که برخی از این درختان دارای سامانههای کارآمد برای ترمیم DNA و سازوکارهای زیستی محافظ هستند که به آنها اجازه میدهد در برابر تنشهای شدید مقاومت کنند. به گفته پژوهشگران، این ویژگیها حاصل تکامل پس از فاجعه نیستند، بلکه از ابتدا در ژنهای این گیاهان وجود داشتهاند.
در حالی که در آن زمان تصور میشد احیای حیات گیاهی در هیروشیما دههها زمان ببرد، واقعیت متفاوت بود و تنها طی چند ماه، علفها و برخی درختان دوباره شروع به رشد کردند. این روند سریع، دیدگاه دانشمندان درباره توانایی اکوسیستمها در بازیابی پس از شوکهای شدید را تغییر داد.
پژوهشگران همچنین تأکید میکنند که شرایط ایجادشده در اثر این انفجارها با مناطق دیگری مانند چرنوبیل و فوکوشیما تفاوت دارد، زیرا در هیروشیما و ناگازاکی میزان بالایی از تشعشعات یونیزهکننده در مدت کوتاه آزاد شد، نه آلودگی مزمن و طولانیمدت.
به گزارش «دیلی گلکسی»، این درختان اکنون علاوه بر ارزش تاریخی، بهعنوان نمونههایی مهم برای مطالعه در حوزههای زیستشناسی و پزشکی مورد توجه قرار گرفتهاند. دانشمندان امیدوارند با بررسی DNA این گیاهان، بتوانند سازوکارهای مقاومت در برابر تشعشعات را شناسایی کنند و از این یافتهها در حوزههایی مانند حفاظت از محیطزیست و علوم زیستی بهره ببرند.
