اگر GPS از کار بیفتد؛ ستارگان چگونه ناو هواپیمابر آمریکایی را هدایت میکنند؟
در شرایطی که جهان امروز بهطور گسترده به سامانههای ماهوارهای برای ناوبری وابسته است، نیروی دریایی ایالات متحده همچنان به روشهایی تکیه دارد که ریشه در قرن هجدهم دارند.
ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» نمونهای از این رویکرد است؛ شناوری پیشرفته که حتی در صورت اختلال در سیستم موقعیتیاب جهانی یا GPS، قادر است مسیر خود را با دقت ادامه دهد.
کارشناسان نظامی هشدار میدهند که در سناریوهای جنگ الکترونیک یا حملات ضدماهوارهای، احتمال از کار افتادن GPS وجود دارد؛ رخدادی که میتواند بسیاری از سامانههای مدرن را فلج کند. با این حال، در عرشه این ناو عظیم، جعبهای چوبی نگهداری میشود که درون آن ابزاری سنتی به نام «سُدُس دریایی» قرار دارد؛ وسیلهای که قرنها پیش توسط دریانوردان برای تعیین موقعیت با استفاده از ستارگان به کار میرفت.
خدمه ناو شامل متخصصانی هستند که در حوزه ناوبری نجومی آموزش دیدهاند و به آنها «ربانی» گفته میشود. این افراد قادرند با رصد دقیق موقعیت خورشید، ماه و حدود ۵۷ ستاره مشخص، مختصات جغرافیایی کشتی را بدون اتکا به فناوریهای ماهوارهای تعیین کنند. این روش مبتنی بر اندازهگیری زاویه اجرام آسمانی نسبت به افق و انجام محاسبات دقیق ریاضی است که با کمک ساعتهای بسیار دقیق دریایی انجام میشود.
در کنار این روش، ناو همچنان به ابزارهای سنتی دیگری نیز مجهز است. اتاق نقشه شامل نقشههای کاغذی بزرگ و ابزارهای دستی مانند خطکش و گونیا است که برای ترسیم مسیر بهصورت دستی استفاده میشود. این تجهیزات بهعنوان پشتیبان نهایی در صورت از کار افتادن کامل سیستمهای دیجیتال عمل میکنند.
یکی دیگر از روشهای مورد استفاده، «تخمین مسیر» یا ناوبری تقریبی است. در این روش، موقعیت قبلی کشتی مبنا قرار گرفته و با توجه به سرعت، جهت حرکت و جریانهای دریایی، مسیر جدید بهصورت تقریبی محاسبه و روی نقشه ثبت میشود.
اهمیت این روشهای جایگزین زمانی مشخص میشود که تهدیدات سایبری و جنگهای مدرن میتوانند زیرساختهای فضایی را هدف قرار دهند. در چنین شرایطی، تکیه بر فناوریهای ساده اما قابل اعتماد، به یک ضرورت حیاتی تبدیل میشود.
با وجود پیشرفتهترین فناوریها از جمله پیشرانه هستهای و جنگندههای مدرن، بقای این ناو و هزاران خدمه آن ممکن است به ابزارهایی وابسته باشد که قرنها قدمت دارند. این ترکیب از فناوری پیشرفته و روشهای سنتی، نشاندهنده استراتژیای است که در آن، هیچگاه نباید از سادهترین ابزارها بهعنوان آخرین خط دفاع غافل شد.
