رژیم غذایی مدیترانهای؛ راهی برای عمر طولانیتر و سالمتر بر پایه پژوهشها
پژوهشهای متعدد نشان میدهند که تغذیه نقش مهمی در افزایش طول عمر و حفظ سلامت در سالهای بالاتر زندگی دارد.
در میان الگوهای غذایی مختلف، رژیم غذایی مدیترانهای بیش از دیگر رژیمها مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است.
شواهد علمی گستردهای از فواید آن برای سلامت و کاهش خطر مرگومیر ارائه شده است. این الگوی غذایی که در کشورهایی مانند یونان، جنوب ایتالیا و اسپانیا رواج دارد، بر مصرف میوهها، سبزیجات، حبوبات، مغزها، غلات کامل، روغن زیتون و ماهی تأکید میکند و مصرف غذاهای فرآوریشده را به حداقل میرساند.
کارشناسان تغذیه معتقدند رژیم مدیترانهای به دلیل خواص ضدالتهابی و محافظتکننده از قلب، میتواند به افزایش طول عمر کمک کند. این رژیم سرشار از فیبر است که به بهبود عملکرد دستگاه گوارش و کاهش التهاب کمک میکند و همچنین چربیهای مفید، بهویژه چربیهای غیراشباع تکپیوندی و امگا، را از منابع گیاهی فراهم میسازد. وجود مقدار بالای مواد غذایی گیاهی باعث تأمین آب کافی برای بدن میشود و در عین حال، به حفظ وزن متعادل کمک میکند.
مطالعات نشان دادهاند که پیروی از رژیم مدیترانهای با کاهش حدود ۲۵ درصدی نرخ مرگومیر کلی و کاهش قابل توجه خطر بیماریهای قلبیعروقی همراه است. ترکیباتی مانند پلیفنولها، اسیدهای چرب امگا ۳ و چربیهای سالم موجود در این رژیم، اثرات آنتیاکسیدانی دارند و به کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب کمک میکنند. این فرآیندها نقش مهمی در سلامت سلولی، عملکرد روده و کند شدن روندهای مرتبط با پیری ایفا میکنند.
در کنار این رژیم غذایی، برخی پژوهشها مصرف متعادل قهوه را نیز با افزایش طول عمر مرتبط دانستهاند. مصرف روزانه حدود ۳ تا ۵ فنجان قهوه با کاهش خطر مرگ کلی و کاهش احتمال ابتلا به بیماریهایی مانند دیابت، سکته، بیماریهای قلبیعروقی و حتی برخی سرطانها ارتباط دارد. با این حال، متخصصان هشدار میدهند افزودن شکر زیاد یا خامههای پرچرب میتواند فواید قهوه را کاهش دهد.
در مقابل، مصرف گوشت قرمز، نوشیدنیهای شیرین و غذاهای فوقفرآوریشده با کاهش امید به زندگی مرتبط دانسته میشود. این مواد غذایی معمولاً سرشار از چربیهای اشباع، قند افزوده و افزودنیهای شیمیایی هستند و خطر چاقی، دیابت و بیماریهای قلبی را افزایش میدهند. دادهها نشان میدهد بخش بزرگی از رژیم غذایی غربی از غذاهای فوقفرآوریشده تشکیل شده است؛ غذاهایی که ارزش تغذیهای پایین و اثرات منفی بلندمدت بر سلامت دارند.
کارشناسان تأکید میکنند جایگزین کردن غذاهای کامل و طبیعی بهجای محصولات فوقفرآوریشده، هرچند تدریجی و زمانبر است، اما میتواند گامی مهم در جهت افزایش طول عمر و بهبود کیفیت زندگی باشد.
